Mevlevî Âyînleri - Makamlar ve Geçkiler

Mevlevî Āyînleri, mūsikîşinaslarca Türk mūsikî sanatının zirveleri arasında adeta birer başyapıt olarak kabul edilir. Büyük ālîm Rauf Yektā Bey, bu eserleri mūsikîmizin sanat hazinesi olarak tanımlar. Fakat ne yazık ki gerekli çalışmaların azlığı sebebiyle, Āyînler lâyıkıyla ele alınıp derinlemesine incelenmiş değildir. Bu bakımdan, iyi mūsikî terbiyesi ve bilgisi almış büyük üstadlar tarafından zenginleştirilerek zirveye ulaşmış olan bu mūsikî, diğer sanatlı eserlerimiz gibi ilmî çalışmaları beklemektedir. Bu ihtiyaca katkıda bulunmak amacıyla biz de Türk mūsikîsinin olağan üstü makām zenginliğinin temsilcilerinden biri olarak gördüğümüz Mevlevîhāneler döneminde bestelendiği tesbît edilmiş 46 Mevlevî Āyîni’nin üzerinde çalışarak, makām ve geçkileri tesbît ve tahlîl etmek istedik.

2010 yılında doktora tezi olarak sunulan bu çalışma, üzerinde yapılan bazı düzeltmelerle ve eklenen yeni fikirlerle kitap haline getirildi. İlk baskısı Konya İl Kültür Müdürlüğü, ikinci baskısı ise Ankara Yayın Evi tarafından basıldı. Şimdi yeni düzeltmelerle üçüncü baskıyı "e-kitap" olarak sizlere sunuyoruz.

Mûsikî Nazariyâtı

Kâzım Uz

Kâzım Uz’a ait “Mûsikî Nazariyâtı” risâlesi hakkında; Tıpkıbasım, Çeviri Yazı, Günümüz Türkçesi ve Değerlendirme içerir.

Ney Sazı İçin Alıştırmalar

Türk Mūsikîsinde önemli bir yere sahip olan Ney sazı için yazılmış ve az da olsa basılmış metotlar bulunmaktadır. Bilindiği gibi metotlarda genel olarak; Ney’in tarihçesi, Ney bölümleri, Ney çeşitleri, perde isimleri, ses sahası, tutuş, pozisyon vb. bilgiler verilir ve perde baskılarını geliştirmek üzere alıştırmalar yazılır.

Bu kitapta perdelere yönelik başlangıç ve orta seviye için yazılmış alıştırmalar bulunmaktadır. Daha sonra “ileri seviye” ve “göçürme çalışmaları” için ayrıca bir kitap hazırlanacaktır. “Ney Sazı İçin Alıştırmalar”; etüt kitabı niteliğindedir. Perdelerin nasıl basılacağı ve pozisyonlar hakkında bilgi vermemektedir. Bu yüzden alıştırmalar bir öğretici kontrolünde geçilmelidir.

Çalışmada perde sınıflamaları yapılmış ve alıştırmalar bu düzene göre yazılmıştır. Alıştırmalar temel olarak üç ana başlıkta toplanmıştır; “Türk Musikisi Gelenekli Doğal Perdeleri ile Alıştırmalar” ve “Türk Musikisi Nim Perdeleri İle Alıştırmalar” ve “Doğal ve Nim Perdeler İçin Alıştırmalar”. Perdelerin iki ana sınıfa ayrımında, gelenekteki doğal perdeler esas kabul edilmiştir.