Muhayyer-Sünbüle-Makamı.pdf

Muhayyer-Sünbüle Makâmı

Türk mûsikîsi makam tarihi sürecinde verilen tarifler ve bestelenen eserler, kendi dönemlerinde kullanılan makamların seyir anlayışları açısından haberci durumunda olmuşlardır. İncelemelerde bazı makamların küçük değişikliklerle, bazılarının ise büyük farklılıklarla zamanımıza ulaştığı anlaşılmaktadır. Bu makalede ele alacağımız Muhayyer-Sünbüle makâmı da bu farklılaşmanın içinde yer almaktadır. Muhayyer-Sünbüle makâmına ait tarifler ve besteler tahlil edildiğinde ortaya farklı durumlar çıkmıştır. Repertuvarda bulunan Muhayyer-Sünbüle ve Sünbüle makamlarıyla yazılmış bazı eserlerin, bununla beraber Muhayyer-Sünbüle ve Muhayyer-Kürdî makamları ile yazılmış yine bazı eserlerin, aynı seyre sahip oldukları anlaşılmıştır. Bu karmaşıklığın sebebini araştırmak amacıyla hazırladığımız bu makalede; Sünbüle, Muhayyer-Sünbüle ve Muhayyer-Kürdî makamlarına ait tarifler ve eserler incelenmiş, XVIII. asırdan bu yana oluşan değişiklikler, tarif ve eser örnekleriyle gözler önüne serilmiştir. Adı geçen makamların araştırılması sırasında Muhayyer makâmının başka bir kullanımı da ortaya çıkmış ve bu kullanımın bazı Muhayyer-Kürdî eserlerdeki önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak; Nâsır Dede zamanında ilk tarifi verilen Muhayyer-Sünbüle terkîbinin bir dönem Sünbüle makâmının yerine geçtiği, daha sonraki dönemde ise ikinci nevî olarak belirttiğimiz Muhayyer-Kürdî makâmının seyrini aldığı anlaşılmıştır.

Turk_Musikisinde_Ahenkler.pdf

Türk Mûsikîsinde Âhenkler

Türk mūsikîsinde āhenk konusunun bazı musikişinaslarca yeterince kavranılamadığı düşünülmektedir. Musiki camiasında olanlar her zaman şu söylemlere tanık olurlar; “nereden çalacağız? , “bir ses Rast’tan dört ses Uşşâk’a geçiş yapılacak” veya “dört ses pest kaldı, bir ya da bir buçuk ses yapalım”… İcranın içinde yıllardır bulunan sazendelerin dışında bu tür ifadelere muhatap olan yeni sazendeler, ister istemez sazlarında yeni nisbetleri düşünmek durumunda kalırlar.

Bunun yanında Türk mūsikîsinde kullanılan bazı sazlar arasındaki oktav farklılıkları, āhenklerin saz ve seslere göre batı notasındaki asıl yerlerinin tespiti de yine yeterince kavratılamayan konular arasındadır. Bu makalede mümkün oldukça anlaşılır bir dille āhenk konusu ele alınmış, āhenk çeşitleri ve Türk müziği sazlarındaki durumu açıklanarak batı notasında asıl yerlerinde gösterilmiştir.

Arel-Ezgi-Uzdilek_Nazariyatında_Sed_Makam_Anlayisi_Cargah-AcemAsiran_Ve_Mahur_Makamlari.pdf

Arel-Ezgi-Uzdilek Nazariyâtında Şed Makam Anlayışı - Çargâh, Acem-Aşîrân ve Mâhûr Makamları


Buhurizade_Mustafa_Itri_Efendiye_Ait_Segah_Ayin-i_Serifinin_Makam_Ve_Gecki_Acisindan_Tahlili.pdf

Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efend'ye Ait Segâh Âyîn-i Şerîfi'nin Makam ve Geçki Açısından Tahlîli

XVII-XIII. asırda yaşamış büyük bestekâr ve şair Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efendi, Türk mûsıkîsinin en büyük isimlerindendir. Sanat âbideleri olarak kabul edilen Mevlevî Âyînleri’ne, Segâh makâmı ve ezgileriyle yaptığı katkı ise Türk mûsıkîsi için önemli bir araştırma ve inceleme konusudur. Makalemizde, kültür hazinemizin parçalarından Segâh Mevlevî Âyîn-i Şerîfi’nin makâm ve geçki açısından tahlili yapılmıştır. Âyînin notası, Rauf Yektâ Bey, Zekâîzâde Hâfız Ahmed Irsoy, Ali Rif’at Çağatay, Dr. Suphi Ezgi ve Mesut Cemil Bey'in görev aldıkları Konservatuar Tasnif ve Tesbit Heyeti tarafından 1934-1939 yılları arasında 13 fasikül olarak yayımlanan Mevlevî Âyînleri neşriyatından alınmış ve bilgisayar ortamında yazılmıştır. Makâm tespitinde ezgiler cümle cümle görülmeye çalışılmış ve isimlendirilirken kendi dönemin makâm anlayışına göre hareket edilmiştir. Makâm tespitinde ve ezgi tarifinde belli bir nazariyat anlayışı esas alınmamıştır. Tespit edilen makâmlar için farklı tariflerle veya bestelerde farklı seyirlerle karşılaşıldığında; makâmlar nevîlere ayrılmış ve birinci/ikinci nevî Neva, ikinci nevî Sünbüle gibi adlar verilmiştir. Bu konu hakkında bilgiler ve geçkilerde kullanılan makâmların tarifleri ilgili bölümlerin altında verilmiştir. Makam tespitinde, kolaylık olması açısından selâmlar, cümle kuruluşları ve geçkiler göz önüne alınarak; 1A (birinci selâmın A bölümü), 2B (ikinci selâmın B bölümü) gibi bölümlere ayrılmıştır.

XVIII-Asirda_Bestelenmis_Uc_Hicaz_Mevlevi_Ayininde_Hicaz_Makamı_Anlayisi.pdf

XVIII. Asırda Bestelenmiş Üç Hicâz Mevlevî Âyîni'nde Hicâz Makâmı Anlayışı