Mûsikî Nazariyâtı – Kâzım Uz

Kâzım Uz’u “Mūsikî Istılâhatı” isimli lûgatı ile tanıyoruz. Bugünkü anlamıyla “Mūsikî Terimleri” olan bu kitap, 1964’de Gültekin Oransay tarafından bazı ilavelerle yeniden bastırılmıştı.[1] Mūsikîmiz terimleri açısından çok önemli olan bu kaynak üzerinde ne yazık ki yeteri kadar inceleme yapılmamıştır.

Kâzım Uz’un daha öncesinde kaleme aldığı ve burada inceleyeceğimiz diğer bir eseri ise “Mūsikî Nazariyātı” risālesidir. Risāle, Osmanlı Devleti’nin ortaöğretim kurumları olan “Mekâtib-i Sultāniye” lerin, 1923 (h.1339) senesindeki programına göre hazırlanmış bir ders kitabıdır. Daha çok batı mūsikî nazariyātı nazarından doğu mūsikî nazariyātı ile kıyaslamalar yapılmıştır. Her iki nazariyātın temeldeki farklılıkları anlatması bakımından  önem arz etmektedir.

Risāle, dönemin alfabesi ile yazılmıştır. Kullanılan dil son dönem Osmanlı Türkçesidir. Risāle, öncelikle tarafımızdan günümüz alfabesi ile yazılmış ve anlaşılabilirliği kolay olması açısından bugünün yazı diline uygun hâle getirilmeye çalışılmıştır.

Çeviri yazım ve günümüz Türkçesi ile yazılmış hâlini vermeden evvel, risālede geçen konular ele alınmış  ve bazı konuların daha iyi anlaşılabilmesi için kısa ek bilgiler verilmiştir.

Batı ve Türk mūsikîleri arasındaki önemli farklara değinen “Mūsikî Nazariyātı” risālesinin; mūsikîmiz için bazı önemli meselelerin yeniden gündeme gelmesi açısından yararlı olduğu düşünmekteyim.

İncelememizde ve verdiğimiz bilgilerde hatalarımızın olduğunu varsayarak şimdiden affımı dilerim.

Satın Al

Emrah Hatipoğlu

Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi, Müzik Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi, Müzik Teorisi Bölümü Öğretim Üyesi

Türk Mûsikîsi Dersleri

Türk Mûsikîsi Dersleri
Emrah Hatipoğlu 2020. Bütün hakları saklıdır.