YAYIN TARİHİ
2012
DERGİ
İSTEM
YAYIN BİLGİLERİ
Sayı: 19, Sayfa: 175-194
YAZAR
Emrah Hatipoğlu

Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efendi’ye Ait Segâh Âyîn-i Şerîfi’nin Makâm ve Geçki Açısından Tahlîli

01/11/2012

XVII-XIII. asırda yaşamış büyük bestekâr ve şair Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efendi, Türk mûsıkîsinin en büyük isimlerindendir. Sanat âbideleri olarak kabul edilen Mevlevî Âyînleri’ne, Segâh makâmı ve ezgileriyle yaptığı katkı ise Türk mûsıkîsi için önemli bir araştırma ve inceleme konusudur. Makalemizde, kültür hazinemizin parçalarından Segâh Mevlevî Âyîn-i Şerîfi’nin makâm ve geçki açısından tahlili yapılmıştır.

Âyînin notası, Rauf Yektâ Bey, Zekâîzâde Hâfız Ahmed Irsoy, Ali Rif’at Çağatay, Dr. Suphi Ezgi ve Mesut Cemil Bey’in görev aldıkları Konservatuar Tasnif ve Tesbit Heyeti tarafından 1934-1939 yılları arasında 13 fasikül olarak yayımlanan Mevlevî Âyînleri neşriyatından alınmış ve bilgisayar ortamında yazılmıştır.

Makâm tespitinde ezgiler cümle cümle görülmeye çalışılmış ve isimlendirilirken kendi dönemin makâm anlayışına göre hareket edilmiştir. Makâm tespitinde ve ezgi tarifinde belli bir nazariyat anlayışı esas alınmamıştır. Tespit edilen makâmlar için farklı tariflerle veya bestelerde farklı seyirlerle karşılaşıldığında; makâmlar nevîlere ayrılmış ve birinci/ikinci nevî Neva, ikinci nevî Sünbüle gibi adlar verilmiştir. Bu konu hakkında bilgiler ve geçkilerde kullanılan makâmların tarifleri ilgili bölümlerin altında verilmiştir. Makam tespitinde, kolaylık olması açısından selâmlar, cümle kuruluşları ve geçkiler göz önüne alınarak; 1A (birinci selâmın A bölümü), 2B (ikinci selâmın B bölümü) gibi bölümlere ayrılmıştır.

Yorumlar

Şu anda bu yazı ile ilgili yorum bulunmamaktadır. İlk yorumcu olmak ister misiniz? Teşekkürler!

Bir şeyler yazın

* Your email address will not be published.
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>