YAYIN TARİHİ
23 Eylül 2019
GÜNCELLENME TARİHİ
.
YAZAR
Emrah Hatipoğlu

Perde Okumaları – Sipürde Āhenk

23/09/2019

Perde, Türk mūsikîsinde en önemli unsurdur. Perdeler sayesinde nağmeler, nağmeler sayesinde makamlar ve makamlar sayesinde terkîbler oluşur. Makām veya terkîb içinde kullanılan perdeler, nağmelerin kuruluşuna göre hassasiyetlik gösterirler. Bu hassasiyetin anlaşılabilmesi için icranın içinde yetişmek gereklidir. Çünkü bazı tam perdelerin dışında perdeler, sabit sesler değildir. Yani sabit bir frekansı vermezler. Özellikle nîm perdeler, nağmeye göre değişiklik göstermektedir. Bu sebeple ecdad, nîm perdelerin meydana geldikleri alanlara ayrı isimler vermişlerdir. İcra sırasında perdenin doğru basılması da kişinin çabasına ve üstadlığına bırakılmıştır.

Daha önce perde çalışmalarıyla ilgili merhum babam Ahmet Hatipoğlu tarafından yazılan “Türk Mūsikîsi Solfej Metodu” adlı kıymetli eser, pek çok sanatçının ve konservatuvar öğrencisinin solfej öğrenmesini sağlamıştır. Bu durum hala geçerlidir. Kitap, günümüzde kabul edilen Arel-Ezgi sistemine göre yazılmıştır. Bu sebeple içeriğinde bu sistemin gerektirdiği nazarî bilgiler verilmiş ve alıştırmalar buna göre yazılmıştır. Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde alınan bir kararla; geleneğe daha yakın bir nazarî anlayışın eğitime uygulanması sağlanmıştır. Perdeler Rauf Yektā Bey’in porte üzerinde gösterdiği yerlerden yazılmaya başlanmış ve tağyir işaretleri değiştirilmiştir. Sistemin değişmesi sebebiyle de yeni bir solfej veya perde kitabının yazılması gerekli görülmüştür.

Perde alıştırmalarını içeren kitabımızda “Tam” ve “Nîm” perdeler üzerine çalışmalar yapılacaktır. Perde alıştırmaları, bu fasikülde Sipürde Āhenk’den ve 10 zamanlıya kadar usullerle yazılmıştır. Daha sonra çıkacak olan fasiküllerde, Bolāhenk ve Mānsūr Āhenk’e yer verilecektir. Tam ve nîm perdelerle ilgili karışık çalışmada Ahmet Hatipoğlu’nun değerli alıştırmalarına da yer verilmiştir.

Ders dönemine yetiştirmek maksadıyla hızlıca yazılmış kitap, e-kitap olarak yayınlanacağı için alıştırmalar ve bilgiler sürekli olarak güncel tutulacaktır. Bu sebeple yapılan hataların hoş görülmesini rica ederim.


Doç. Dr. Emrah HATİPOĞLU

Yorumlar

Şu anda bu yazı ile ilgili yorum bulunmamaktadır. İlk yorumcu olmak ister misiniz? Teşekkürler!

Bir şeyler yazın

* Your email address will not be published.
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>